Rritja e qirave po kthehet në një nga faktorët kryesorë që po ushqejnë rritjen e çmimeve në ekonominë shqiptare. Të dhënat e fundit të Bankës së Shqipërisë tregojnë se strehimi ka fituar një peshë gjithnjë e më të madhe në inflacionin e vendit.
Sipas Raportit Tremujor të Politikës Monetare 2026/III, rritja vjetore e qirave arriti në 7.8% në qershor, niveli më i lartë i regjistruar deri tani. Gjatë prillit dhe majit, ky tregues ishte mesatarisht 6.9%, ndërsa në tremujorin e parë ishte 7.5%.
Ajo që e bën veçanërisht të rëndësishme këtë rritje është ndikimi i qirave në inflacionin e përgjithshëm. Banka e Shqipërisë vlerëson se zëri “strehim-qira” pati kontributin më të madh në rritjen e çmimeve. Bashkë me ushqimet, qiratë përbënë rreth 65% të inflacionit gjatë tremujorit të dytë.
Në praktikë, kjo tregon se inflacioni prej 3% i regjistruar gjatë kësaj periudhe nuk është shpërndarë njësoj në të gjithë shportën e konsumit. Një pjesë e konsiderueshme e presioneve mbi çmimet është përqendruar te dy shpenzime që prekin drejtpërdrejt familjet: ushqimet dhe strehimi.
Ndikimi i qirave bëhet edhe më i qartë në treguesit e inflacionit të brendshëm. Sipas Bankës së Shqipërisë, qiratë kontribuuan me rreth 1.4 pikë përqindjeje në inflacionin bazë dhe afërsisht 2 pikë përqindjeje në inflacionin bazë neto të brendshëm.
Një nga përfundimet më domethënëse të raportit është se, nëse hiqet efekti i qirave, inflacioni i brendshëm mbetet pranë objektivit prej 3% të Bankës së Shqipërisë. Kjo tregon se tregu i qirave është bërë një prej burimeve kryesore të presioneve të brendshme mbi çmimet.
Rritjet nuk janë kufizuar vetëm te strehimi. Në muajt e fundit janë shtrenjtuar edhe shërbimet e transportit, sigurimet, paketat turistike, shërbimet postare, kujdesi mjekësor dhe shërbimet personale. Ndërkohë, inflacioni në restorante dhe akomodim është rritur në 3.1%, nga 2.4% një tremujor më parë.
Këto të dhëna tregojnë një ndryshim në strukturën e inflacionit në Shqipëri. Përveç ndikimit të faktorëve të jashtëm, si ushqimet dhe karburantet, qiratë po shfaqen gjithnjë e më shumë si një burim i rëndësishëm i presioneve të brendshme mbi çmimet.
Banka e Shqipërisë parashikon që inflacioni të qëndrojë përkohësisht mbi objektivin prej 3%. Ndër faktorët që pritet të vazhdojnë të ushtrojnë presion në periudhën e afërt janë edhe nivelet ende të larta të qirave.
Për rrjedhojë, shtrenjtimi i banesave me qira nuk mund të shihet më vetëm si një problem i tregut të pasurive të paluajtshme. Ai po ndikon drejtpërdrejt në koston e jetesës dhe, sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, është kthyer në një faktor me rëndësi për ekonominë në tërësi.
